बाप्पा आणि 🎅 सांता

#बाप्पाचसांता
#AnjaliMDhaske
       आज अंगारिका चतुर्थी आणि नाताळ एकत्र आलेत. तेव्हा रांगोळीत गणपती बाप्पा काढावे की सांता काही सुचत नव्हते. विचार केल्यावर लक्षात आले की......
बाराही महिने आपल्या हाकेला धावून येणारे ..... आपल्या सगळ्या मनोकामना न मागता पूर्ण करणारे ..... 🎅सांताला जसे असते तसेच लंबोदर असलेले.... लंबी दाढी एवेजी लांब सोंड असलेले .. हर‌णांच्या एेवेजी   उंदीर मामाची गाडी असलेले .... " जिंगल बेल ...जिंगल बेल"..... म्हणत सांताचे आगमन होते तर त्याच घंटेच्या नादात आणि टाळ्यांच्या गजरात ' सुखकर्ता.. दुःखहर्ता ....' अशी आरती केली की बाप्पा प्रसन्न होतो..... विघ्नहर्ता.... सुखकर्ता ... असे आपले लाडके बाप्पाच खरे आपले 🎅सांता आहेत.
सगळ्यांना चतुर्थीच्या आणि नाताळाच्या  खूप खूप शुभेच्छा.....
©️ अंजली मीनानाथ धस्के

कुलूप बंद

#कुलूप_बंद
#१००शब्दांचीकथा
#AnjaliMDhaske
©️ अंजली मीनानाथ धस्के

                  उच्च शिक्षित रमा जेव्हा रानडेंच्या घरची लक्ष्मी बनून आली तेव्हा तिला गृहप्रवेशासाठी चार दिवस थांबावे लागले. येवू घातलेल्या मानसिक संघर्षाची जाणीव तिला झाली . सुगरण रमाचे कौतुक करणाऱ्या सासूबाई जेव्हा  चार दिवस तिच्या हातचे काहीच खात नसत तेव्हा ....... पूजेला .... सणाला अडचण आली की तिचा घरातला वावर मर्यादित केला जाई तेव्हा ..... बंड पुकरावेसे वाटे. नंतर सगळंच इतकं अंगवळणी पडलं की  ' याला ' आपला विरोध होता हेही ती विसरून गेली.
       आज सूनबाई ' मुक्ता' चा गृहप्रवेश पण त्याही  सोबत त्यांची ' सखी' घेवून आलेल्या .
      चलबिचल झाली मनाची ...... अखेर मुक्तासाठी घराचा मुख्य दरवाजा तर उघडला गेलाच पण कित्येक वर्ष सुरू असलेला मानसिक संघर्ष मागच्या खोलीत कायमचा कुलूप बंद झाला.
©️ अंजली मीनानाथ धस्के

(ही रांगोळी तळहाता एवढी छोटी आहे)
ही कथा Momspresso Matathi ब्लॉगच्या मुख्य पानावर विजेती कथा म्हणून प्रकाशित झाली आहे.
(Momspresso Marathi या वेळेस थीम... ' आयुष्यातील पाहिले मोठे यश' शब्द)

#बनियान_शोध_मोहीम

 #बनियान_शोध_मोहीम
#लघुकथा
#AnjaliMDhaske
©️ अंजली मीनानाथ धस्के

             दामले आणि जोशी वाड्यात राहणारे सख्खे शेजारी. दोरीवर वाळत घातलेले कपडे कायम अदलाबदल होतील  इतके सख्खे शेजारी . आजही घरात मिस्टर दामलेंचे  बनियान काही केल्या सापडेना. त्यांच्या आंघोळीचा खोळंबा झाला होता.  तेव्हा मिसेस दामले  लगेच मिसेस  जोशी यांच्याकडे गेल्या व आपली अडचण सांगितली .  शोधून ही जेव्हा जोशींना ते बनियान सापडेना तेव्हा त्यांनी त्यांचे सगळे बनियान घेतले व दामलेंचे घर  गाठले. नेहमीप्रमाणे  दामलेंची चीडचीड सुरू होती. जोशींनी आणलेले प्रत्येक बनियान नीट निरखून बघितल्यावर ," हे आपले नाही" असे भाव दामलेंच्या चेहऱ्यावर स्पष्ट दिसत होते तर  मिसेस दामले आणि जोशी कुटुंब "आता हे तरी यांचे निघावे म्हणजे सुटलो एकदाचे " अशी प्रार्थना करत होते.
 'यातले एकही बनियान आपले नाही' असे जेव्हा दामलेंनी सांगितले तेव्हा मात्र सगळ्यांचा संयम सुटला आणि जरा वैतागूनच जोशी म्हणाले , " कशावरून एकही तुमचे नाही म्हणता ....  " . त्यावर दामले ठामपणे म्हणाले , " कारण यापैकी एकालाही....   पोटावर.... छिद्र ... नाही ".
        दामलेंच्या खरेपणाने केलेल्या निरागस विनोदावर .....दामले आणि जोशी कुटुंब हसत सुटले.
मिसेस  दामलेंच्या हातचा फक्कड चहा घेऊन .....बनियान शोध मोहीम निकालात निघाली.
©️ अंजली मीनानाथ धस्के

( हि रांगोळी तळहाता एवढी लहान आहे)

अदृष्य ओझं

#अदृष्य_ओझं   
#१००शब्दांचीगोष्ट
©️ अंजली मीनानाथ धस्के
                 घरी मोठी पूजा ...... होम हवन .... येणारे  पाहुणे आणि त्यात हाताशी सुमन नाही म्हणून तिच्या आईची धावपळ सुरू होती. तर मंदिरात स्त्रियांना प्रवेश देण्यात यावा असा निर्णय जाहीर झाल्यावर त्यांचा आनंद साजरा करण्यासाठी कॉलेजच्या मुलींनी काढलेल्या रॅलीमधे सुमन अगदी उत्साहात नारे देत होती.
   जुन्या रुढींच्या विरोधात आज एक पाऊल पुढे टाकल्याचा आनंद घेवुनच सुमन  घरी परतली . तिला खूप काही सांगायचं होत आईला.  ती आईला प्रेमाने मिठी मारणार इतक्यात मागून काठी टेकत आजी आली आणि तिच्या आईला म्हणाली, " बाहेरची आहे ना आज ही ...... मग हिला मागच्या खोलीत जायला सांगा .  घरात मोठी  पूजा झाली.... उगाच शिवाशिव नको. जेवणाचे ताट ही मागेच नेवून द्या आणि हो.... काय लाड करायचे ते चार दिवसांनी करा".
दोघींनी एकमेकींकडे बघितले ...दोघींचे ही डोळे पाणावले ...... जवळ येण्यासाठी उचललेली पावले मात्र एका अदृष्य ओझ्याने जड झाली....... आणि.... आपसूक मागे फिरली.
©️ अंजली मीनानाथ धस्के
#AnjaliMDhaske

              ( हि रांगोळी तळहाता एवढी लहान आहे)

#हेल्दी_फूड

   #हेल्दी_फूड
#समजगैरसमज
    #लघुकथा
        

            आदित्यच्या वाढदिवसानिमित्त स्वराची एक आठवड्यापुुर्वीपासून तयारी सुरू होती.  आदित्यच्या वाढदिवशी

तिची जय्यद तयारी बघून तिला मदत करायला आलेल्या मैत्रिणी कुठेलेही काम शिल्लक नाही म्हणत तिचं भरभरून कौतुक करत होत्या. मग काय सगळ्यांच्या गप्पा रंगात आल्या.

नेहा : अग आमच्या सोसायटीत वाढदिवसाला  वेफर्स.... समोसे असच काहीतरी विकत आणून दिलं जातं.

सरिता : हो न ग ... स्वरा सारखे घरी करणे सगळ्यांना थोडीच जमणार आहे.

स्वरा : अग घरी नाही केले तरी चालेल पण काहीतरी हेल्दी देण्याचा प्रयत्न करायला हवा.

मीताली : अग ... हेल्दी??.... गेल्या गेल्या वेलकम ड्रिंक म्हणून कोक देतात हातात, निदान तेही देणं बंद केले तरी पुरे आहे.

स्वरा :  हो ना ..... मी तर मुलांना कोक कसं टॉयलेट क्लीन करत याचा व्हिडिओ दाखवून ठेवला आहे. म्हणजे कोणी दिलं तरी ते घेणार नाहीत.

नेहा, सरिता आणि मीताली तीघी मैत्रिणी एकदमात बोलल्या: हो का ?  आम्हालाही पाठव तो व्हिडिओ.

                    तेव्हढ्यात दारावरची बेल वाजली. सगळी मुलं खेळून आल्यावर 'पार्टी पार्टी' चा गलका करतच घरात शिरली. स्वराने सगळ्यांना बसायला सांगितले. ' वेलकम ड्रिंक' आणायला स्वयंपाक घरातील फ्रीजकडे वळली तशी सगळ्या मैत्रिणींची उत्सुकता वाढली. त्याही तिच्या मागोमाग गेल्या. फ्रीजचा दरवाजा उघडला गेला.  तिथे सगळे पदार्थ व्यवस्थित हवा बंद डब्यांमध्ये भरून ठेवलेले होते. काही डीप फ्रिझ केलेले होते. आठवड्याच्या भाज्या चिरून ठेवलेल्या होत्या. सात दिवसांसाठी सात डब्यात मळलेली कणीक भरून ठेवली होती. रेडी टु कुक साठी कांदा, लसूण, टोमॅटो पेस्टचे आईस क्युब बनवून ठेवलेले होते. अगदी लिंबू, कोथिंबीर चिरून तर ओले खोबरे किसून ठेवलेले होते. महिन्या भराचे दुधाचे टेट्रा पॅक मस्त रचून ठेवलेले होते. पुढच्या आठवड्यात येणार्‍या पाहुण्यांसाठी घरचेच श्रीखंड हवे म्हणत, तीन किलो दहीही आणून ठेवलेले होते.

 एकंदरीत फ्रिज आतून बघण्यासारखा होता. आजचे सगळे पदार्थ बाहेर काढून फक्त गरम करायचेच काम तेवढे शिल्लक होते. " घरचे  साठवून ठेवलेले पदार्थ गरम करून खाणे म्हणजे हेल्दी फूड " हा  स्वराचा असलेला गैरसमज लक्षात येवून सगळ्याच तोंडाचा 'आ ' करून फ्रिज  बघण्यात गुंग होत्या.  तेवढ्यात स्वराने कोक ऐवजी आंबा आणि संत्री यांच्या चवीच्या दोन मोठ मोठ्या सील बंद तयार शीतपेयाच्या बॉटल बाहेर काढून पटापट पेले भरले. ती "वेलकम ड्रिंक तया sss र" म्हणत त्या सगळ्या जणींच्या हातात एक एक पेला देवून मुलांच्या घोळक्यात दिसेनाशीही झाली.

©️ अंजली मीनानाथ धस्के

( हि रांगोळी तळहाता एवढी लहान आहे)

पिप्पी_डंपरची

#पिप्पी_डंपरची  (अ ल क)

#AnjaliMDhaske

©️ अंजली मीनानाथ धस्के

         शार्दुलला त्याचे आवडते खेळणे कायम सोबत लागायचे . आजही तो ' डंपर' (ट्रक चा एक प्रकार)सोबत घेऊनच झोपला . कडाक्याच्या थंडीत...  दुलई पांघरून झोपलेल्या आईला शार्दुलने पिप्पी आलीचा घोषा लावू  उठवले.  जाम कंटाळा  त्यात  कार्ट आता  पिप्पीच्या बहाण्याने पाण्यात खेळणार म्हणून तिने नामी युक्ती लढवली . पलंगाजवळची खिडकी थोडीच उघली . त्याला तिथेच उभे केले आणि सांगितले , " इथूनच कर पिप्पी".    इकडे हीचा डोळा लागला.   एवढी थंडी का वाजते म्हणून उठून  बघते तर काय ..... खिडकी सताड उघडी ...... तिच्या गजांना खेटून शार्दुलचा डंपर उभा आणि शार्दुल पलंगावर मांडी घालून दोन्ही हातांच्या तळव्यावर आपला चेहरा ठेवून  त्या डंपरकडे एक टक बघत बसलाय. तिला काही कळेना . तो खिडकी बंद करू देईना. डंपरला ही हात लावू देईना. काहीच ऐकेना.  प्रेमाने "का नको? " असे विचारल्यावर तो बोबड्या भाषेत म्हणाला , " अsssरेsss माझी  पिप्पी झाली🙄 ... आता तो  पिप्पी करतोय😊. डंपर केवढा मोठा असतो माहित आहे ना 😲.........मग !..... त्याची  पिप्पी पण मोठी असणार न 😏.... करू दे त्याला  पिप्पी 😩..... डिशटब (  डिस्टर्ब ) नको करू ".
      यावर ती पोट धरून मोठमोठ्याने हसत सुटली.
©️ अंजली मीनानाथ धस्के

( Momspreso मराठी ... मुख्य पानावर  १०० शब्दांची विजेती कथा म्हणून प्रकाशित झाली आहे ती कथा👇 खाली देत आहे. त्यांनी दिलेल्या व्हिडिओ ला अनुसरूनच कथा लिहायला सांगितली होती. )

#पिप्पी_डंपर_ची   

          कडाक्याच्या थंडीत...  दुलई पांघरून झोपलेल्या आईला शार्दुलने पिप्पी आलीचा घोषा लावू  उठवले.  जाम कंटाळा  त्यात  कार्ट आता  पिप्पीच्या बहाण्याने पाण्यात खेळणार म्हणून तिने नामी युक्ती लढवली . पलंगाजवळची खिडकी थोडी उघली .त्याला तिथेच उभे केले आणि सांगितले , " इथूनच कर पिप्पी".   थोड्या वेळाने  उठून  बघते तर .... खिडकी सताड उघडी ...... गजांना खेटून त्याचा आवडता  डंपर उभा आणि शार्दुल  त्याच्याकडे एकटक बघत बसलाय. शार्दुल  खिडकीला व डंपरला हात लावू देईना.   "का नको? "  विचारल्यावर  बोबड्या भाषेत म्हणाला , " अरे माझी झाली ... आता तो  करतोय. डंपर केवढा मोठा असतो माहित आहे ना ?? मग....!  त्याची पिप्पी पण मोठी असणार .... करू दे त्याला  .....  डिस्टर्ब  नको करू ".
     
  ती पोट धरून हसत सुटली.

©️ अंजली मीनानाथ धस्के

मारून_मुटकून_पुणेकर

#मारून_मुटकून_पुणेकर
  #AnjaliMDhaske

• ©️ अंजली मीनानाथ धस्के      

            आज बऱ्याच वर्षांनी ओळखीचे .... नात्यातले काही पाहुणे घरी आले . त्याचं स्वागत ... चहा पाणी केल्यावर ते म्हणाले .... "पक्की पुणेकर झालीस " ....... मी दचकले आणि विचारले .." का ....काय झालं .....( चहा पोहे तर केले .... खाऊन आलाच असाल असं न विचारता ....  तरी मी पुणेकर 😅)
त्यावर ते म्हणाले " पुण्यात रहायला लागल्या मुळे नाकातून बोलतेय तू"
मी म्हणाले.." असं ..... होय...... मग मी फार कमी दिवसांची पुणेकर आहे" त्यावर ते😱.... "दुसऱ्या गावी बदली झाली की काय तुमची ? " . मी गालातल्या गालात हसत ......" नाही हो काका ....... मला झालेला सायनस लवकरच बरा होणार आहे " .
           विनोदाचा भाग सोडला तर हा गंभीर विषय आहे. विचार करायला गेलं तर पुण्याबद्दल असे अनेक गैरसमज आपण करून घेतो आणि नकळत करून ही देतो .
पुण्याला खूप वैभवशाली इतिहास आहे. खूप परिपूर्ण ....संपन्न असा सांस्कृतिक वारसा लाभलेला आहे . हजरजबाबीपणा, बुध्दीचातुर्य, स्पष्टवक्तेपणा , प्रसंगावधान, शाब्दिक कोट्या करण्यासाठी लागणारे भाषाज्ञान, मराठी भाषेबद्दल असलेले असीम प्रेम , विनोद बुध्दी...... आणि सगळ्यात महत्वाचं " निवांतपणा" हे इथल्या माणसाचे महत्वाचे गुणधर्म.
          या गुणधर्मामुळेच अनेक गैरसमज निर्माण झाले आहेत असं मला वाटतं. उदाहणादाखल....... कर्वे रोड वर वेगाने पुढे जाणाऱ्याला "अहो कर्वे .... जरा हळू " असं फक्त पुणेकरच म्हणू शकतो कारण.... निवांतपणा ...... घाई खपवून घेवू शकत नाही. ( वेळेत पोहचायचे आहे तर त्यासाठी घरून वेळेत निघायला हवे..... रस्त्यावर वेग घेवून .. घाई करून फायदा काय . ) दुसरे असे की  ....... त्याच्या वेगाने केवळ त्याचेच नाही तर इतरांचेही मोठे नुकसान होवू शकते ह्याची जाणीव  त्याला कमी वेळात आणि कमी शब्दात करून द्यायची  असल्याने स्पष्टवक्तेपणा, भाषा कौशल्य, आणि प्रसंगावधान हे अंगी असलेले गुण मदतीला धावून येतात. समज देताना कोणत्याही अपशब्दाचा वापर केला जात नाही. उलट 'अहो 'अश्या आदरार्थी संबोधन वापरले जाते.
                  घरी आलेल्या पाहुण्याला "चहा करू का ? " असं विचारले तर त्यात उद्धटपणा नसून स्पष्टवक्तेपणा आहे ..... केवळ एका प्रश्नाने आलेल्या माणसावर असलेला हक्क दिसतो . त्याला "हो.... ठेवा थोडा " म्हणण्याचे पूर्ण स्वातंत्र्य असते तो ते नाकारून बुजरेपणाने " नाही ... नको " या पर्यायांची निवड करतो.
"हो " उत्तर आले तर पाहुणे बराच वेळ बसणार आहेत , नक्कीच काहीतरी काम आहे पण लगेच कसे सांगावे म्हणून थोडा वेळ हवा आहे ..... आपल्या सारखाच स्पष्ट बोलणे आवडणारा आहे . असे अनेक अंदाज बांधता येतात आणि त्यावर पुढचा संवाद ही साधता येतो. त्याने "नको " असे उत्तर दिले तर ..... त्याचा वेळ  आणि आपली साधन सामग्री ( चहा पत्ती... साखर... दूध) वाया जात नाही. बोलणे आटोपते घेता येते.
यातही येणाऱ्यांची गैरसोय नको ...... त्यांना विचारूनच करावे हा स्वच्छ हेतू.
            आता दुपारची वामकुक्षी.....
          सकाळी  गरमा गरम पोहे खाल्लयावर ... दुपारच्या जेवणाला उशीर होतो ...... जेवण झाल्यावर पचन व्यवस्थित व्हावे म्हणून डाव्या अंगावर झोपावे ( म्हणजे घोरत पडावे असा याचा अर्थ  मुळीच नाही) असे आयुर्वेदात सांगितलेले आहे. आयुर्वेद ही उत्तम आरोग्याची गुरुकिल्ली आहे हे कोणीहीअमान्य करणार नाही.
             पण अनेक बारकावे लक्षात न घेता केवळ अनुकरण करण्यामुळे....... पुण्यात रहायला असणारे आणि नव्याने रहायला येणारे असे अनेक लोक हे गैरसमज करुन घेत आहेत. शब्दांचे भान न बाळगता केलेल्या बडबडीला...... अंगी असलेल्या उद्धटपणाला.......... सावरण्यासाठी........." अस्सल पुणेकर बाणा" संबोधने कितपत योग्य आहे.   स्पष्टवक्तेपणाला पुर्णविराम देवुन केवळ आणि केवळ समोरच्याचा अपमान करणे हेच ध्येय ठेवणे म्हणजे ' पुणेकर ' नव्हे. आपली बोली भाषा सोडून केवळ पुण्यात रहायला आलो म्हणून ' ण' चा अतिरेक करणे......."  तुझी आई तुला ओरडेल असं न म्हणता ,. तुला तुझ्या आईचा ओरडा खावा लागेल " असे शब्द प्रयोग करणे म्हणजे पुणेकर नव्हे.
          विनोद बुध्दी आणि स्पष्टवक्तेपणा ....... यांची योग्य जाण असणे म्हणजे पुणेकर . जाती भेदाच्या राजकारणात गुंतून न पडता सगळ्यांसाठीच शिक्षणाचे दरवाजे खुले ठेवून कलागुणांना प्रोत्साहन देतो.... तो म्हणजे पुणेकर. चुकीची गोष्ट खपवून न घेणे म्हणजे पुणेकर ........ त्यासाठी वेळप्रसंगी परखड मत मांडणं म्हणजे पुणेकर ....... मराठी भाषेबद्दल निस्सीम आदर व्यक्त करतो तो पुणेकर ........ मराठी माणूस ही उत्तम व्यवसाय करू शकतो हे सांगणारा पुणेकर ....... इतर भागातली अनेक पदार्थ मोठ्या मनाने स्वीकारून त्यांना पुण्याच्या खाद्य संस्कृतीत ओळख मिळवून देतो तो पुणेकर .... आणि हे सगळं रक्तात भिनलेला ..........'अस्सल पुणेकर' .

   असा अस्सल पुणेकर फक्त पुण्यातच असतो असं नाही तर तो जगाच्या पाठीवर कुठेही असू शकतो. कारण अस्सल पुणेकर ही पुण्यापूर्तीच संकुचित असलेली वृत्ती नसून  उत्तम संस्कार आणि जीवनमूल्ये यातून जन्माला आलेली विचारधारा आहे.
              उद्दामपणा.... उद्धटपणा..... आळशीपणा ( दुपारी ढाराढुर झोप काढणे)...... विनाकारण "अरे" ला "कारे "करणे...... हे सगळं  "अस्सल पुणेकर" या शब्दाला धरून आहे असे मी तरी मनात नाही आणि खपवून ही घेत नाही.
अंगी असलेल्या चांगल्या गुणांचा उत्कर्ष म्हणजे ' पुणेकर ' असं निदान मी तरी मानत आले आहे .
इथे येवुन अनेक वाईट गुण केवळ 'पुणेकर' म्हणवून घेण्यासाठी अंगीकारावे लागणार असतील तर मी इथली फक्त रहिवासी होणे पसंद करेन ...... तथाकथित ' पुणेकर' होणे नाही. 

©️ अंजली मीनानाथ धस्के
    चिंचवड, पुणे