वाण

#वाण
#१००शब्दांचीगोष्ट
           पगार झालेला नाही .  हातात फक्त १०० रुपये . त्यात वर्षाचा पहिला सण .... कसा मेळ बसवायचा याच विचारात राधा बसची वाट बघत उभी होती. तेवढ्यात  कानावर शब्द पडले , " मी जरा वेळ मंदिरा समोर बसतो , बघू औषधाचे पैसे जमले तर आज जावू दवाखान्यात". तिने मागे वळून पाहिले तर पायाच्या  जखमेला झाकण्यासाठी  भलेमोठे कापड गुंडाळलेली भिकारीण वेदनेने विव्हळत बसली होती .   तिला दवाखान्यात जाऊन उपचार घेण्याची नीतांत गरज होती . तिचा नवरा भिक मागून पैसे जमा करण्याची तयारी करत होता. तेवढ्यात बस आली. राधेचा हात आपसूक पर्समधे गेला.  १०० ची नोट त्या भिकरणीला दिली . तिने मनापासून आशिर्वाद दिला. बसमधे चढल्यावर राधा स्वतःशीच प्रसन्न  हसली . संक्रांतीचा सण वाण देवुन दणक्यात साजरा झाला होता.

मकरसंक्रांत (२०१९)


" तिळ गुळ घ्या गोड गोड बोला" 
       मकसंक्रांत म्हंटल की...  तिळगुळ, हळदीकुंकू, वाण यांची आठवण होते. तसेच पतंग उडवून हा सण मोठ्या उत्साहात साजरा केला जातो. त्यामुळे सगळेच जण रांगोळीत पतंग रेखाटण्याचा प्रयत्न करतात. मला ही पतंग काढायला खूप आवडतं. परंतु या वेळेस मनात थोडा वेगळा  विचार  आला ...उन्हाळ्याची चाहूल घेवुन येणारा हा सण त्यामुळे पक्ष्यांसाठी बाल्कनीत पाण्याचे छोटे भांडे भरून ठेवायला हवे  याची आठवण झाली... पतंग उडवून झाल्यावर झाडावर राहिलेल्या मांज्यात अनेक छोटे पक्षी अडकतात त्यांना इजा होते हे टाळायला हवे.... चिमण्यांची संख्या कमी झाली आहे ती टिकवण्यासाठी थोडे प्रयत्न करायला हवेत....
आजही ज्यांच्या चिवचिवाटाने दिवसाची प्रसन्न सुरुवात होते त्या चिमण्यांसाठी हि रांगोळी ....
देता दाना , मिळता पाणी
भूक भागते चिमण्या जीवांची
गाती  चिव चिव गाणी
सजुदे मैफिल याच सुरांची
किलबिल पडू दे कानो कानी....
©️ अंजली मीनानाथ धस्के





वेक अप

#वेकअप
#१००शब्दांचीगोष्ट
महिन्याभरापूर्वी छोट्याशा आजाराच्या निमित्ताने वेगवेगळ्या टेस्ट केल्या गेल्या. दुर्दैवाने  डॉक्टरांची शंका खरी ठरली.  कुटुंबावर आभाळच कोसळलं होतं. थर्ड स्टेजवर ' कॅन्सर '  ऐकून नवरा हादरून गेला... ती पार कोलमडली. भेटायला येणारे सांत्वन करत .... दिलासा देत ....  पण तिचं कश्यातच लक्ष नव्हतं.  'आपल्या माघारी लेकरांच काय होणार ' या काळजीने तिला झोप आली नाही.  आयुष्यात अनेक संकटे आली पण तिने धीर सोडला नव्हता. शुन्यातून विश्व निर्माण केलं होतं . चेहऱ्यावर पाण्याचा हबका मारला..  आरशात पाहिलं ...... समोर ती.. मागे मुलं बिनघोर झोपलेली . तेवढ्यात गजर झाला ... क्षणात निर्धार करत स्वतःशीच पुटपुटली, " रडणं पुरे .... घर सावरायला हवं ... योग्य ट्रीटमेंट घेवून बरं व्हायला हवं... खूप कामं पडली आहेत " वेक अप सोनाली वेक अप " .
©️ अंजली मीनानाथ धस्के
(Momspresso Marathi ने थिम अलार्म क्लॉक चे चित्र आणि वेक अप शब्द दिला होता कथा लिहिण्यासाठी.)

भाषा .... संदिग्धता आणि मी

 #भाषासंदिग्धताआणिमी 
©️ अंजली मीनानाथ धस्के
       माझे मन अगदी पाण्यासारखे निर्मळ आहे परंतु कधी कधी कल्पनाशक्ती नको तिथे 🙄आणि नको तेव्हा वेगाने काम 😥करते त्यातून असे विनोद घडतात.😁
प्रसंग १
मी आणि माझ्यासारखेच ७ जण दुकानात समान घेण्यासाठी उभे आहोत.
मी :- जल्दी बील बनायो ..... भैया
भैया :- करता हुं ना मॅडम
(तेवढ्यात माझ्या मागून एका बाईचा आवाज आला )
ती:- भैया जल्दीसे मेरा दूध निकालो.
मी:- 😰😱😲( स्वतःशीच) हे मी काय ऐकल!!!
..... धडधडत्या हृदयाने भैयाकडे बघितल. तर तो एकदम निर्वीकार
भैया:-  हा हा.... बस पाच मिनिट
ती:-  बस पाच मिनिट.... बोलके कितानी देर से खडा किया है/ निकालो जल्दीसे....
मी:- 😫( स्वतःशीच ) 🙉🙉🙉घोर कलयुग ... दुसरं काय
इतक्यात भैया  मागे वळला ... फ्रीज उघडल आणि त्यातून दोन दूध बॅग काढून तिला दिल्या.
मी:- 🙄😬🤪🙈🙊🙊🙊
आता मी मागे वळून तिच्या कडे पाहिले ती गोड हसली व म्हणाली
ती :- सुबह जल्दी जाती हुं ना काम पे ईसलिये अभी लेके जाना पडता है/
मी :-( हसून ) हम्मम (धन्य आहेस माऊली.... अज्ञानात सुख असतं ते काही खोटं नाही.."बॅग फ्रीजमेसे" शब्द तू गाळलास पण माझी धडधड वाढली .. बी. पी शूट होता होता वाचले मी ... आता घरी गेल्यावर हसून पुरेवाट लागणार आहे ती वेगळीच .)

प्रसंग २
मैत्रिणीला फोन केला
मी:- हॅलो...
ती :- मॅडमला....आज वेळ मिळाला वाटतं बोलायला.
मी:- तुझी खूपच आठवण आली मग  बोलावं म्हणून केला फोन... काय कशी आहेस?
ती :- मजेत
मी:- काय करते आहेस?
ती:- कपडे काढते आहे.
मी:-😱😱 😲😲😲😲 ही वेळ आहे का असं काही करायची ?
ती:- मग कोणती वेळ असते? घरात कोणी नसलं की शांततेत आवरत सगळं.
मी:- 😨😲😲☹️ काय हे..... कधी लागली ही सवय.
ती :- कधी म्हणजे काय ..... अगदी पहिलेपासून
मी:-  मला कधी जाणवलं नाही  🤔🤔.
ती :-😱😱 जाणवलं नाही म्हणजे ??.... आता काय तुझ्या समोर कपड्यांच्या घड्या करत बसायचं होत का मी?
मी :- 😥🤪😬 कपडे...... ओह.... म्हणजे तू दोरीवरचे कपडे काढत होतीस का ?
ती:- दोरिवरचे नाही तर काय 🤭🤭🤭😉😛😝
नालायक आहेस पक्की
मी:- मी काय नालायक .... तू बिनडोक..... "दोरीवरचे कपडे "असं स्पष्ट सांगायला हवं होतं.... माझ्या जागी दुसरा कोणी असता तर फोनवर बोलण्यात वेळ वाया घालवला नसता ... घरीच आला  असता डायरेक्ट😉😜😜
 ती:-🙏 धन्य आहेस (जोरजोरात हसत सुटली.)

आजचे ज्ञान
* बोलतांना वाक्यातली संदिग्धता  टाळायला हवी.
* वाक्यातले काही शब्द गाळले तर अर्थाचा अनर्थ होवू शकतो.
* आपल्याला जो अर्थ अपेक्षित आहे तोच समोरच्याने घेतलाय का? याची खात्री करूनच संवाद सुरू ठेवावा.
* भाषा कोणतीही असो संवाद थांबता कामा नये.
* भाषेमुळे किंवा त्यातील संदिग्ध रचनेमुळे होणारे विनोद खुल्या मनाने स्विकारले पाहिजे.
*सगळ्यांची मने निर्मळच असतात ... मुद्दामहून कोणी संदिग्ध बोलत नाही 😉
* भाषेवर प्रेम करा.... हसवा आणि हसत रहा.
 भाषा .. साहित्य... हे शब्द ऐकताच सरस्वती देवतेची प्रकर्षाने आठवण होते म्हणून पाटीवर सरस्वती पूजन करतो त्याची ही रांगोळी पोस्ट करते आहे.
©️ अंजली मीनानाथ धस्के
anjali-rangoli.blogspot.com " आशयघन रांगोळी" या ब्लॉगवर  माझे इतर लिखाण आणि रांगोळ्या उपलब्ध आहेत.


कळी .... कविता..... रांगोळी

#इवलीशीकळी
#रांगोळी
©️ अंजली मीनानाथ धस्के
 आमच्या बागेत आज एक छोटी कळी उगवली .... ( हे फुल वर्षभर असच राहतं  ..... सुकल्यावर ही असच दिसतं.  ह्या फुलांचे हार प्रत्येक तीर्थक्षेत्री विकायला असतात.) तिचे निरीक्षण करता करता अचानक तिच्या मध्यात असणाऱ्या रचनेने माझे लक्ष वेधले. कळीच्या मध्यातली रचना आणि मी काढते त्या रांगोळीत फार साधर्म्य आहे असे जाणवले . येवढ्या छोट्या कळीमधेही इतकी सुंदर रांगोळी दडलेली पाहून भारी गंमत वाटली. सृष्टीच्या निर्मात्याला तोड नाही  हेच खरे.... त्या निर्मात्याच्या चरणी माझ्या कलेचे हे पुष्प अर्पण...
#इवलीशीकळी
इवलीशी कळी.... नखरेल भारी 
वाऱ्यावर डूले.....खुदकन हसे
पिवळ्या रंगात सुंदर दिसे
हिरवी पाने तिच्या दिमतीस सारी
इवलीशी कळी.... नखरेल भारी

इवलीशी कळी.... नखरेल भारी
कोवळ्या किरणांनी सजे
सूर्याला पाहून हळूच लाजे
मिरवी तोरा... परसदारी
इवलीशी कळी.... नखरेल भारी

 इवलीशी कळी.... नखरेल भारी
मध्यात परागकणांची दाटी असे
जवळून बघता गंमत दिसे
तिच्या रांगोळीची तऱ्हाच न्यारी
इवलीशी कळी.... नखरेल भारी
©️ अंजली मीनानाथ धस्के




मन की बात

#मनकीबात
©️ अंजली मीनानाथ धस्के
टेक केअर गूड नाईट या सिनेमाच्या निमित्ताने.........
          हा सिनेमा बघितला तेव्हा पासून या बद्दल लिहावं म्हणत होते पण या ना त्या निमित्ताने लांबणीवर पडत गेलं...... काल परवाच मैत्रिणीशी बोलतांना काही विषय निघाले आणि आता लिहावच असं मनाने घेतल.....
कलाकार उत्तम असतील तर सादरीकरण उत्तम होतंच पण त्या आधी सिनेमाचा प्राण म्हणजे त्याचे कथानक उत्तम हवे . या तिन्ही गोष्टी एकत्र आल्या तरच उत्कृष्ट सिनेमा बनतो.
 मला जे अनुभवाने पटले... नेमक तेच या सिनेमाने अधोरेखित केले आहे , " जेव्हा करायला काहीच नसत तेव्हा अनेक चुकीच्या गोष्टी आपल्याच नकळत आपल्या आयुष्यात प्रवेश करतात". म्हणून हा सिनेमा मला खूप भावला..... असो
*सगळ्यात आधी पालकत्व कसे असावे ? कसे असू नये यासाठी  हा सिनेमा मार्गदर्शक आहे. आदर्श पालक होण्याचे नेमके असे कुठलेच ठोकताळे नाहीत . फक्त येणाऱ्या चांगल्या वाईट परिस्थितीत मुलांच्या पाठीशी खंबीरपणे उभे राहणे गरजेचे असते आणि तेच आपल्याला उत्तम पालक बनवते.
*आपल्या मुलांना चांगली संगत असणे गरजेचे आहे.
*बदलत्या काळाची गरज म्हणून येणारे नव नवीन ज्ञान आपण आत्मसात करायलाच हवे त्यासाठी इतरांवर अवलंबून राहता कामा नये.
*स्वतः बद्दलच्या खासगी बाबी फोन वर बोलतांना मोठ्याने बोलू नये.
*मुलं कितीही मोठी झाली तरी आपल्यातला संवाद कमी होता कामा नये.
*आपल्याला काय वाटत ... या पेक्षा मुलांना काय वाटतं... हे वेळोवेळी तपासल पाहिजे.
*अनोळखी व्यक्तीशी मैत्री करतांना नेहमी सजग राहावे.
*मुलांना (मोठ्यांना ही) ..... करण्यासारखं खूप काही असलं पाहिजे.( इथे ढीग भर क्लासेस लावून त्यांचे बालपण गमावणे मुळीच अपेक्षित नाही. त्यांच्यातल्या रचनात्मकतेला चालना मिळत रहावी.... एवढेच)
*चूक कुठल्याही प्रकारची असो ती कबुल करण्याची आणि ती चूक सुधारण्यासाठी लागणाऱ्या प्रयत्नांची तयारी असली पाहिजे.
*समस्येला घाबरून जीव देण्यापेक्षा..... शेवटच्या श्वासापर्यंत लढणेच अधिक योग्य आहे.
**आता सगळ्यात महत्वाचं....
"खरं सांगू... मला करण्यासारखं काहीच नव्हतं म्हणून मी चॅटिंग करत होती " ..... या आशयाचा  फार छोटा डायलॉग आहे त्यात पण खूप .... खूप गंभीर समज देवुन जातो.
अनेकदा आपण पाहतो वाचतो , " माझ्याही काही गरजा आहेत " असं म्हणून अनेक लोक फावल्या वेळेत गैर गोष्टींच्या आहारी जातात ... स्वतःची  चूक झाकण्याचा प्रयत्न करतात ....
खरं पाहिलं तर स्वतःच्या अशा गरजा कोणाला नसतात ..... एक सारख्याच परिस्थितीत चांगलं आणि वाईट वागणारे असतातच की.... चिखलात कमळ आणि शेवाळे दोन्ही उगवते ... आपल्याला नेमके काय व्हायचे आहे ते सर्वस्वी आपल्यावरच अवलंबून आहे.
आता प्रश्न पडेलच.... की, "कमळ होण्यासाठी काय करावं?"  तर त्याच अगदी साध उत्तर आहे , " आयुष्याच ध्येय निश्चित करावं" . ज्याला करण्यासारखं खूप काही असतं तो वाईट गोष्टींच्या आहारी साहजासहजी जात नाही. तुम्हाला छंद असले पाहिजेत ... तुम्ही ते जोपासले पाहिजेत.... मग तुम्ही नोकरी करत आहात ....कींवा .... करत नाही याला काहीच महत्त्व नाही . " खाली दिमाग ... शैतान का घर " ही म्हण उगाच नाही पडली.
स्वतःला चांगल्या कामात व्यस्त ठेवले तर वाईट सवयींच्या आहारी जायला वेळ रहात नाही.  लहान मूल जेव्हा पाळण्यात असते तेव्हा त्याच्याकडे काहीच नसते करायला मग ते काय करते , पाळण्यात झोपल्या झोपल्या आपल्याच हातांचे  .... मागून... पुढून निरिक्षण करत बसते ....... बोटांच्या मुठी आवळून..... पुन्हा त्या उघडून पाहते.... त्यांना पाहून हुंकार भरते . जेव्हा ते पालथे पडते ... रांगायला लागते तेव्हा त्याला नविन विश्वाची ओळख होते ... करण्यासारखे खूप काही मिळते आणि मग पळण्यातला  हातांचा खेळ विस्मरणात जातो. आपलंही अगदी असंच असतं ..... करायला काहीच नसेल तर आपल्या शारिरीक गरजा .... मानसिक गरजा डोकं वर काढतात आणि त्या सहजा सहजी पूर्ण होत नसतील तर मग  आपण चुकीच्या मार्गाने वाटचाल सुरु करतो. काही जण रिकामा वेळ असेल तेव्हा तासन् तास गॉसिपिंग करून  आपल्याच डोक्यात कचरा भरून घेतात तर काही जण तासन् तास व्हिडिओ गेम खेळत बसतात.  काही जण मानसिक स्वास्थ्य उत्तम राखण्यासाठी गरज नसतांना सतत शॉपिंग करत असतात तर "शारिरीक गरज " या  नावाखाली अनेक स्त्री पुरुष आपल्या चुका झाकण्याचा प्रयत्न करतात. मूळ समस्या काय आहे ? याच्या खोलात न शिरता वरवरचा विचार करून झडपट समाधान देणारे उपाय अवलंबले जातात.
मदत तेरेसा ...... डॉ. अब्दुल कलाम ... यांचे मानवी देह नव्हते???? की.... यांना मानसिक, शारिरीक गरजा नव्हत्या???? शरीर धर्म कोणाला चुकला आहे  .... तसाच तो त्यांनाही चुकला नसेल. पण त्यांनी त्यांच्या गरजांचे भांडवल केले नाही कारण....... कारण ..... या गरजा आयुष्यभर कुरवाळत बसण्यापेक्षा त्यांनी आयुष्याचे उदात्त ध्येय ठरवले आणि ते गाठण्याचा मार्ग अवलंबला.
मान्य आहे सगळ्यांनाच काही मदर तेरेसा आणि डॉ. अब्दुल कलाम होण शक्य नाही  .....  म्हणूनच आपले थोर संत सांगुनच गेले आहेत, " सामान्यांनी धोपट मार्ग सोडू नये.... संसारात राहून परमार्थ साधवा ".
तेव्हा आपण जे करतो आहोत तेच करत राहायचे ..... तरी वेळ उरत असेल तर त्यावेळेचा सदुपयोग करायचा ... छंद जोपासायचे.... नवनविन गोष्टी शिकत राहायचं ..... रचनात्मक दृष्टीने स्वतःचा विकास करत राहायचं.... असं केल्याने आयुष्यातील अनेक छोट्या छोट्या समस्या नक्कीच  नाहीश्या होतील.
खरं तर खूप सोपं आहे सगळं फक्त आपण आपल्या मनाला योग्य वळण लवायची गरज आहे.
( सिनेमा बघितल्यावर ..... मनात विचार सुरू झाले .... म्हणून डोळ्याची रांगोळी पोस्ट केली  )
©️ अंजली मीनानाथ धस्के

(टिप: हे सर्वस्वी माझे मत आहे .... तुमचे मत या पेक्षा वेगळे असू शकते. पटल्यास स्विकारावे अन्यथा इथेच सोडून द्यावे )

सावित्रीबाई फुले (३/१/२०१९)

ज्यांच्यामुळे  स्त्री जातीला आजचे सोनेरी दिवस मिळाले.....
स्वातंत्र्य मिळाले..... स्वतः ची ओळख निर्माण करण्याची संधी मिळाली......
स्त्री शिक्षणाचे आराध्य दैवत असलेल्या..... सावित्रीबाई फुले ........यांच्या जयंती निमित्त काढलेली ही रांगोळी त्यांच्याच चरणी अर्पण..........